Meer dan 10% van het aanbod in België: Ghost kitchens spoken op de bezorgplatforms

Een onderzoek door studenten journalistiek van het Ihecs, gepubliceerd in de krant Le Soir, heeft alleen al in Brussel 388 ghost kitchens geteld. Dit is het concept van professionele keukens die zich uitsluitend richten op de verkoop van maaltijden via bezorging.

© Eiliv Aceron / Unsplash

Door het aanbod van de drie belangrijkste bezorgplatforms – Uber Eats, Deliveroo en Takeaway – uit te pluizen, registreerde het onderzoek van Le Soir in totaal 5.682 partnerrestaurants in Brussel en Wallonië. Binnen deze groep werden 594 ghost kitchens geïdentificeerd.

Meer dan een derde van deze virtuele restaurants behoort tot ketens en werkt volgens een franchisemodel. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Taster (2017) en Yu.Eat (2019), die samen al 70 "merken" bezitten in de twee onderzochte regio's.

Taster lanceerde onder meer het virtuele merk Starsmash (smash burgers) in samenwerking met de YouTuber Maxime Chabroud (aka Amixem – 9,3 miljoen abonnees). Daarnaast introduceerden ze Pepe Chicken samen met de content creator Charles Gilles-Compagnon (aka FastGoodCuisine – 7,4 miljoen abonnees).

Om dit fenomeen op Belgische schaal te kaderen: de bezorging van maaltijden raakt steeds dieper ingebed in de gewoonten van de consument. Zo bestelt 43% van de huishoudens in Brussel elke maand, tegenover 26% in Vlaanderen en 24% in Wallonië.

De verzamelde gegevens leggen echter ook opvallende regionale verschillen bloot. Het meest sprekende voorbeeld? Knokke noteert een gemiddelde winkelmand van 63,47 euro. Dat is maar liefst vier keer hoger dan het bedrag dat wordt waargenomen in Brussel-Centrum, waar het gemiddelde aftopt op 15,80 euro.

Het "matroosjka-restaurant"

Het in Le Soir gepubliceerde onderzoek onderstreept dat driekwart van de geregistreerde virtuele merken is gevestigd in de keukens van fysieke restaurants met een zichtbare locatie in het straatbeeld.

Eigenaars van een bestaand restaurant kunnen besluiten om een "spookkeuken" op te richten om via bezorgplatforms nieuwe klanten te bereiken. Hierdoor kunnen ze hun omzet verhogen zonder hun operationele kosten exponentieel te laten stijgen.

Naast het bieden van een gunstige verhouding tussen winst en risico voor restauranthouders, zijn deze keukens uiterst flexibel en snel aanpasbaar aan verschillende markten. Bovendien liggen de opstartkosten van een virtueel restaurant aanzienlijk lager dan die van een traditionele zaak.

Een bedrieglijk eenvoudig concept

Elke medaille heeft echter een keerzijde. Het is belangrijk om te wijzen op de nadelen van dit concept, dat ook wel bekendstaat als dark kitchen. De grootste knelpunten zijn de extreme afhankelijkheid van bezorgplatforms en hun buitensporige commissietarieven van 15% tot 30%. Dit werd al aangestipt in het sectorrapport Unlock the future of Food Delivery in Belgium (2025).

Amaury Marescaux, CEO van Gondola Foodservice, waarschuwde hiermee voor een doorslaggevende factor binnen de markt: de scherpe prijsgevoeligheid van de hedendaagse consument. "Een van de opvallende kenmerken van de Belgische maaltijdbezorgmarkt is de sterke stijging van de totale bestelprijs: een maaltijd die in het restaurant € 20 zou kosten, kan bij bezorging oplopen tot € 29 zodra de platformkosten en de marge van het restaurant zijn meegerekend. Dit is een prijsstijging van 45% voor een service die vaak een minder bevredigende ervaring biedt dan een maaltijd ter plaatse."