Wie slikt wie? Trendy Foods bijt van zich af

Twee weken geleden stelde Gondola Foodservice de vraag: “Zesendertig klanten per groothandelaar: wie slikt wie op de Belgische markt?” Francis en François Plunus, eigenaars van Trendy Foods, zijn de eersten die een antwoord formuleren.

De Belgische Mededingingsautoriteit heeft intussen groen licht gegeven voor de overname van Volckaert-Soetens, een familiale groothandel uit Lede, nabij Aalst. Daarmee tekent de Luikse groep officieel voor haar veertiende acquisitie in vijftig jaar tijd. Zoals we de voorbije maanden al herhaaldelijk stelden: de consolidatie van de sector vertraagt niet, ze versnelt.

Dat is geen toeval. Onze analyse van 16 juni wees erop dat de consolidatie zich op twee fronten zou afspelen: regionale complementariteit en portfoliosynergie. Met deze overname verstevigt Trendy Foods precies zijn positie in Oost-Vlaanderen, het bolwerk van Conway, Belgisch marktleider en supergroothandel gespecialiseerd in convenience.

21 groothandelaars wegen meer dan de overige 2.314 samen

De Belgische voedingsgroothandel telt 2.335 actieve bedrijven. Slechts 21 daarvan realiseren elk meer dan 100 miljoen euro omzet. Samen zijn ze goed voor 7,8 miljard euro. De overige 2.314 bedrijven komen gezamenlijk uit op amper 4,8 miljard euro.

De sector realiseert in totaal 12,6 miljard euro omzet. De top vijf vertegenwoordigt daarvan al 4,9 miljard euro. De top veertien groeit door naar 7 miljard euro en de top 21 sluit af op 7,8 miljard euro, goed voor 62% van de volledige markt.

Onder de grens van 100 miljoen euro verandert het marktbeeld fundamenteel. 111 bedrijven realiseren tussen 10 en 100 miljoen euro omzet en zijn samen goed voor 2,7 miljard euro. Nog eens 685 bedrijven bevinden zich tussen 1 en 10 miljoen euro en vertegenwoordigen samen 1,69 miljard euro. Helemaal onderaan blijven 1.518 groothandelaars — 65% van alle spelers — onder de grens van 1 miljoen euro omzet. Hun gezamenlijke omzet bedraagt slechts 409 miljoen euro, amper 3% van de markt.

De mediane nettomarge bedraagt 2,39% - een bijzonder beperkte buffer tegen de kleinste schok. Tegelijk blijft de sector bijzonder kapitaalintensief. Vloten, voorraden en magazijnen vragen zware investeringen, terwijl digitalisering vandaag onmisbaar is geworden om klanten sneller en beter te bedienen. Slechts weinig groothandelaars beschikken over voldoende financiële slagkracht om beide uitdagingen tegelijk te financieren.

De cijfers tonen dan ook een markt met twee snelheden. Aan de ene kant staat een twintigtal goed gestructureerde spelers die kunnen investeren in logistiek, systemen en aankoopvoorwaarden. Aan de andere kant bevinden zich meer dan 1.500 bedrijven met een gemiddelde omzet van ongeveer 270.000 euro, ver verwijderd van de schaalgrootte die nodig is om de druk op de marges en de toenemende digitaliseringskosten op te vangen.

Een groothandelaar uit de top 21 realiseert gemiddeld 371 miljoen euro omzet. Een speler uit de staart van de markt komt gemiddeld uit op 270.000 euro. Dat is een verschil van meer dan een factor 1.300. Daartussen bevindt zich een middensegment dat in aantal bedrijven ongeveer een derde van de markt vertegenwoordigt.

Voor leveranciers is de conclusie eenvoudig: het grootste deel van het volume loopt via een beperkt aantal gesprekspartners. Onderhandelen met die kernspelers is strategisch belangrijker dan het volledige klantenbestand afdekken.

Voor de groothandelaars zelf (en zeker voor wie onder de grens van 1 miljoen euro omzet blijft) wordt de vraag naar kritische massa steeds moeilijker te ontwijken. Onafhankelijk blijven heeft een prijs, en die prijs stijgt met elke nieuwe consolidatiegolf. Inkoopallianties zoals BelBev, Oresto, Prik & Tik en Resto Frit bestaan precies om te mutualiseren wat individuele spelers niet langer alleen kunnen financieren. Ze versterken de aankoopvoorwaarden van hun leden en stroomlijnen de onderhandelingen met leveranciers. Moeten ze morgen nog een stap verder gaan? De vraag stellen is misschien al het antwoord geven.

21 bedrijven — amper 0,9% van alle Belgische groothandelaars — genereren samen 62% van de omzet van de sector.

Welk type groothandelaar bent u?

De consolidatie treft niet elk type groothandelaar aan hetzelfde tempo. De convenience specialists tellen slechts een honderdtal spelers, waarvan amper vijf de status van supergroothandelaar bereiken. Het gaat om een klein, sterk geconcentreerd segment waarin de machtsverhoudingen moeilijk te doorbreken zijn.

De food-horeca specialists, ongeveer 200 bedrijven, opereren volgens een ander model, waarin de relatie met de klant minstens even belangrijk is als de volumes.

De beverages specialists, goed voor ongeveer 750 spelers, vormen veruit het grootste én meest competitieve segment. Daar zal de consolidatiedruk de komende jaren vermoedelijk het sterkst voelbaar zijn.

Voor de volledige analyse, het rapport en de exclusieve data is “Wholesaler’s Last Course” de komende weken exclusief beschikbaar voor de leden van Gondola Foodservice.