"Dit Kerstakkoord was een kans op broodnodige duidelijkheid, die kans heeft Arizona gemist"

Hoewel er begrip is voor de begrotingslogica van de regeringscoalitie, maakt Unizo zich zorgen over de "onzekerheid onder de kerstboom". Zonder duidelijke overgangsmaatregelen waarschuwt de ondernemersorganisatie: de btw-verhoging dreigt zwaar te wegen op de rentabiliteit en het operationele beheer van de Belgische bedrijven.

© FRe

Het begrotingsakkoord van eind november had als doel de overheidsfinanciën te saneren, maar de modaliteiten moesten nog worden vastgelegd. Het kerstakkoord dat in de nacht van dinsdag op woensdag uit de bus kwam, biedt volgens de kmo’s echter meer onzekerheden dan garanties. Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van Unizo, vat de situatie samen als een gebrek aan voorspelbaarheid dat dreigt een fiscale maatregel om te vormen tot een administratief moeras.

Het eerste economische knelpunt betreft de facto terugwerkende kracht op de winstmarges. Vele sectoren (hotelsector, evenementen, campings) werken met reservaties die maanden op voorhand worden vastgelegd. Het probleem is rekenkundig: voor een dienst die inclusief btw is verkocht op basis van 6 procent, vreet de plotse toepassing van een tarief van 12 procent op het moment van de prestatie direct aan de marge van de ondernemer, indien die de verhoging juridisch niet kan doorrekenen aan de eindklant.

Unizo pleit voor twee dringende beschermingsmechanismen: het behoud van het oude tarief voor alle reservaties en overeenkomsten die zijn afgesloten vóór de inwerkingtreding van de wet, en de kwalificatie van de btw-verhoging als overmacht in lopende contracten, wat een wettelijke tariefherziening mogelijk zou maken.

Zonder die veiligheidsnetten wordt het btw-verschil een "zuiver verlies" voor de bedrijven. "Bovendien ware het beter geweest om de nieuwe maatregelen ten vroegste te laten ingaan vanaf het tweede kwartaal van 2026, zodat ondernemers meer tijd hebben om zich hierop voor te bereiden en hun klanten te informeren", aldus Buysse.

Bereidingsdatum: een nieuwe fiscale graadmeter

In een poging duidelijkheid te scheppen in het vaak vage onderscheid tussen afhaalmaaltijden en restaurantdiensten, introduceert de regering een nieuw technisch criterium: uitgestelde consumptie op basis van een arbitraire houdbaarheidstermijn van 2 dagen.

Voortaan zullen producten die binnen de 48 uur worden geconsumeerd automatisch onder het tarief van 12 procent vallen. Deze transversale maatregel treft zowel de horeca als de grootdistributie.

"We begrijpen dat de regering duidelijkheid wil brengen in een dossier dat steeds meer op een absurde interpretatiestrijd begon te lijken. Maar volgens ons dreigt de gekozen oplossing vooral voor onduidelijkheid en nieuwe problemen te creëren op het terrein", stelt de topman van de ondernemersorganisatie.

Als het de bedoeling is om de juridische grijze zones te verkleinen, vreest Unizo voor het omgekeerde effect in de praktijk. Een belastingtarief koppelen aan een variabele houdbaarheidsdatum zorgt voor grote operationele complexiteit (voorraadbeheer, gedifferentieerde etikettering) en zet de deur open voor nieuwe betwistingen bij fiscale controles. "Met grijze zones, extra administratie en contractuele discussies. Als je btw laat afhangen van een houdbaarheidsdatum, vraag je om fouten, discussies en controlelast", voorspelt Buysse.

Vraag om uitstel tot 1 april 2026

Los van de tarieven baart vooral de invoeringskalender de economische spelers zorgen. Met een geplande inwerkingtreding in maart zal de tijdspanne tussen de officiële publicatie van de teksten (na advies van de Raad van State) en de effectieve toepassing miniem zijn.

Een update van de kassasoftware, het herdrukken van prijslijsten en menu's, communicatie naar de klanten... Voor bedrijven wordt die termijn als ontoereikend beschouwd om kritieke infrastructuur aan te passen. Gezien het risico op een logistieke flessenhals vraagt Unizo om de inwerkingtreding uit te stellen tot ten vroegste 1 april, of zelfs het tweede kwartaal van 2026, om economische operatoren de tijd te geven zich in regel te stellen zonder hun commerciële activiteit te verstoren.

Voor de ondernemerswereld is de prioriteit niet alleen het kennen van het nieuwe tarief, maar het verkrijgen van een stabiel toepassingskader dat de inning van belastingen niet omvormt tot een onbeheersbare administratieve last.