"Het is bijna onmogelijk geworden om een kwaliteitsrestaurant rendabel te maken in Brussel"

De Elsense bistro Toucan sur Mer, een etablissement dat in niets moest onderdoen voor de grote adressen aan de kust, sluit definitief de deuren: het faillissement is aangevraagd, ondanks zeventien jaar trouwe clientèle. De oorzaak? "De talloze uitdagingen" waarmee de horecasector kampt, maar ook de beperkingen die "hele delen van de Brusselse economie letterlijk verstikken", betreurt Fryderyk de Peslin Lachert, partner bij het zakenadvocatenkantoor Janson.

"Vandaag de dag is een volle zaak helaas niet meer voldoende om de rentabiliteit van een etablissement te garanderen. We hebben alles geprobeerd om deze activiteit te behouden, maar onder deze omstandigheden verdergaan zou niet langer verantwoord zijn geweest – niet voor het bedrijf, en niet voor de vrouwen en mannen die het met passie tot leven hebben gebracht", kondigden Jean-Michel Hamon en zijn dochter Charlotte Résimont Hamon, de eigenaars van Toucan sur Mer, op 16 juni aan in een gezamenlijk communiqué.

Een levendige bistro waar culinaire critici de verse en kwalitatieve zeevruchtenschotels prezen. Een adres dat samenwerkte met duurzame en ethische leveranciers en voortdurend zocht naar de beste producten uit de zee. Een bijna twintig jaar oude Brusselse instelling – het maritieme zusterrestaurant van de naastgelegen Toucan Brasserie. Dat andere gerenommeerde etablissement werd in 1999 heropgericht rond de Franse gastronomie door de in Bretagne geboren Jean-Michel Hamon, opgeleid aan de hotelschool van Quimper. Sinds 2018 wordt hij bijgestaan door zijn dochter, die inmiddels de leiding over het restaurant heeft overgenomen.

De Toucan Brasserie, die bijna dertig jaar oud is, bevindt zich intussen in een procedure van gerechtelijke reorganisatie, die de familie Hamon bescherming biedt. "Toucan Brasserie zet haar activiteiten volledig voort en verwelkomt u meer dan ooit. U vindt er nog steeds onze oesters, onze zeevruchten en onze bekende schalen om mee te nemen. We richten voortaan al onze energie op de verdere uitbouw van dit huis."

"Toucan sur Mer is het zoveelste slachtoffer"

Achter de sluiting van een restaurant verdwijnt niet alleen een goede tafel, maar vervagen ook talenten, partnerschappen en economische verwevendheden die het sociale weefsel mee vormgeven. De sluiting van Toucan sur Mer roept dan ook vragen op: Is dit een geïsoleerd gevolg van ondernemingsbeheer in de horeca? Of is het een symptoom van een structureel ongunstig ondernemingsklimaat?

Advocaat Fryderyk de Peslin Lachert, partner bij het kantoor Janson, die de oprichters al maanden begeleidt, deelde mee dat het faillissement werd aangevraagd tijdens de faillissementszitting van de Franstalige ondernemingsrechtbank van Brussel.

Maanden werk hebben er niet toe geleid "een realistisch antwoord te bieden op de talloze uitdagingen waarmee een horecazaak vandaag de dag geconfronteerd wordt", betreurt meester De Peslin Lachert. "De vaststelling voor Toucan sur Mer was even hard als onvermijdelijk: het is vandaag bijna onmogelijk geworden om een kwaliteitsrestaurant rendabel te maken in Brussel."

De in herstructurering gespecialiseerde advocaat somt een lange reeks oorzaken op: "de prijsstijgingen van grondstoffen, de buitensporig hoge loonlasten, de sterk geïndexeerde huurprijzen – en dit alles tegenover een publiek waarvan de koopkracht niet evenredig is gestegen."

Daar komen nog verzwarende omstandigheden bij: "De talrijke administratieve, fiscale, sociale en financiële beperkingen die hele delen van de Brusselse economie letterlijk verstikken. Toucan sur Mer, dat op voorbeeldige wijze werd beheerd, is daarvan het zoveelste slachtoffer."

"We hebben een kantelpunt bereikt"

Voor Horeca Brussel is dit een duidelijk geval van een "gedwongen sluiting". Het probleem ligt immers niet bij het bezoekersaantal. "Het is een probleem van economische levensvatbaarheid. Lasten die zich jaar na jaar opstapelen, een uitzonderlijk hoge fiscale en sociale druk, en uiteindelijk een schuldenlast die niet meer kan worden afgelost", benadrukt de beroepsfederatie. "Wat uitbaters meemaken, is de absurde paradox van onvermoeibaar werken om steeds meer te betalen. Zonder vangnet. Zonder erkenning. En te vaak zonder dat de politiek de moeite neemt om in te spelen op de realiteit op het terrein."

Op de set van LN24 hekelde de voorzitter van Horeca Brussel, Matthieu Léonard, "een waar schandaal", gelet op het lot van dit kwaliteitsrestaurant dat steevast vol zat. Hij toonde zich woedend op politici die "zich koninklijk niets aantrekken van wat we zeggen en dit soort gebeurtenissen volledig negeren."

Léonard schuwt de term "melkkoeien" niet om horecauitbaters te omschrijven. Hij is bovendien van mening dat de sector een kantelpunt heeft bereikt, op basis van de breed gedeelde ontevredenheid binnen de raad van bestuur van de federatie: "Er gaat iets gebeuren, want we kunnen niet meer." Welke concrete stappen de sector zal ondernemen, blijft voorlopig nog open.