Annick Van Overstraeten (Le Pain Quotidien): "Internationaal gezien is franchise sowieso de logische keuze"

INTERVIEW - Het Belgische merk zet zijn internationale expansie voort. Vandaag de dag wordt de groei door een franchisemodel opgedreven en de absolute overtuiging die CEO Annick Van Overstraeten onomwonden samenvat: We raken niet aan de kwaliteit. Nooit.

© Bruno Fahy

GONDOLA FOODSERVICE : Is de ontwikkeling via franchise in de eerste plaats een hefboom voor groei of een manier om operationele risico's te beperken?

ANNICK VAN OVERSTRAETEN : Geen van beide. Wij geloven in het franchisesysteem omdat onze partners hun land of hun stad beter kennen dan wij. De inplanting op honderd meter na kan al helemaal het verschil maken. We houden natuurlijk een aantal restaurants in eigen beheer zodat we concepten kunnen testen en verder ontwikkelen alvorens we ze aan de franchisenemers aanbieden. Internationaal gezien is franchise sowieso de logische keuze. De merken die zich op wereldschaal duurzaam hebben ontwikkeld, zijn, bijna zonder uitzondering, merken die met franchise werken.

Is dit model winstgevender of simpelweg veerkrachtiger dan het geïntegreerde model?

Een goede winkel in eigen beheer blijft winstgevender dan een franchisewinkel. Franchise maakt het echter mogelijk om sneller te groeien, minder fouten te maken en marktschommelingen serener op te vangen. De afgelopen jaren waren bijzonder complex: inflatie, loonkosten, druk op de marges. In deze context biedt het franchisemodel de ware stabiliteit, op voorwaarde natuurlijk dat het partnerschap werkt. Deze samenwerking is het cruciale element.

Hoe slaagt u erin de rentabiliteit van het model te waarborgen bij een zeer hoge druk op de kosten?

We passen ons voortdurend aan de loon- en energiekosten aan. Dat is niet altijd simpel. Aan één aspect zal echter nooit of te nimmer geraakt worden: de kwaliteit van de producten. Onze grondstofkosten zijn bijzonder hoog, we werken met biologische, kwaliteitsvolle producten, het prijskaartje is navenant. In tijden van crisis is het eenvoudiger om te tornen aan de kwaliteit maar dat is bij ons volledig uit den boze, we zullen dat nooit doen. Het is een langetermijnkeuze die door het hele team wordt gedragen. De impact op onze prijzen is evident. We hebben geen andere optie, we proberen dan ook het procédé in evenwicht te brengen.

De gemiddelde korf blijft een kernindicator. Hoe is deze de afgelopen jaren geëvolueerd?

Het gemiddelde bonbedrag stijgt licht. We stellen vooral vast dat de leden van de Tartine Club, ons loyaliteitsprogramma, vaker komen en iets meer uitgeven. In België maakt meer dan 30% van onze klanten hier deel van uit. In sommige winkels loopt dat zelfs op tot 50 of 60%. De verkooppunten in de toeristische centra vertonen logischerwijze, wat deze getrouwheidskaart betreft, lagere cijfers aangezien de buitenlandse gasten er niet over beschikken. Het is een zeer krachtig instrument dat we nu geleidelijk uitrollen bij de franchisenemers.

Welke van uw Belgische restaurants presteren bijzonder goed?

Er zijn er verschillende. In België werken de vestigingen in de residentiële wijken, in de meer welgestelde gemeenten, zoals Waterloo en Wemmel, bijzonder goed. Toeristische steden zoals Brugge presteren ook uitstekend. Sommige verkooppunten in het centrum van Brussel hebben het daarentegen moeilijk: in bepaalde winkels zijn 60 tot 70% van de klanten, toeristen. De daling van het bezoekersaantal is daar onmiddellijk voelbaar.

Historisch gezien heeft Le Pain Quotidien zich ontwikkeld in stadscentra en in transportknooppunten zoals luchthavens. Vormt de recente opening in het Woluwe Shopping Center een keerpunt richting winkelcentra?

We hebben hier lang over getwijfeld, aangezien winkelcentra ‘s ochtends laat opengaan en op zondag gesloten zijn. Onze inzet op ontbijt en brunch komt daardoor in het gedrang. Na veel rekenwerk hebben we toch de stap gezet en het werd een succes. We realiseren in zes dagen de omzet die we vroeger in zeven dagen haalden. Onze franchisenemer opent om 8 uur, de winkels pas om 10 uur. Veel gasten komen ontbijten of kopen er brood. We hebben geen algemene interesse voor winkelcentra maar dit moedigt ons aan om dit type locatie met meer aandacht te bekijken.

Stelt u een evolutie vast in de consumptiegewoonten?

Ja, de consumptiegewoonten evolueren duidelijk. De markt vertraagt: hoewel het gemiddelde bonbedrag blijft stijgen, voornamelijk onder invloed van de inflatie, stagneren de transactievolumes. Dit duidt op voorzichtiger en meer doordacht gedrag. In deze context is er één consumptiemoment dat beter standhoudt dan andere: het ontbijt. Op wereldwijde schaal vertoont dit nog steeds een positieve dynamiek (+1%), terwijl de lunch met 3% daalt en het diner met 6%. Deze evolutie verklaart zich met name door een broos consumentenvertrouwen. Mensen geven tegenwoordig de voorkeur aan momenten die als toegankelijker en essentiëler worden beschouwd. Bovendien investeren de grote fastfoodketens, die traditioneel op de lunch gericht waren, nu massaal in het ontbijt, wat de strategische rol ervan bevestigt. Dat is precies het moment waarop onze kernactiviteit ligt, met een onderscheidend aanbod: gezonder en voedzamer, gebaseerd op ambachtelijk brood, seizoensproducten en evenwichtige recepten.